Uitgeverij Dulce et Decorum Wie in Nederland iets wil lezen over de Eerste Wereldoorlog kan putten uit een groeiende hoeveelheid in het Nederlands vertaalde non-fictieboeken. Vertaalde fictie is echter minder voorhanden. Uitgeverij Dulce et Decorum wil in deze leemte voorzien …. Meer lezen

Aanbieding ter gelegenheid

van de uitgave van deel 14

van de Bibliotheek

van de Eerste

Wereldoorlog ...

 

Voor slechts € 20,00 (voor Nederland geen verzendkosten) kiest u 3 van de eerste 8 delen. Deel 6, Witte zwanen, zwarte zwanen van Jennifer Johnston, is alleen in de aanbiedingsdoos te krijgen.

Dit is dé gelegenheid om kennis te maken met de schitterende boeken van de Bibliotheek van de Eerste Wereldoorlog.

AANBIEDING:

klik op de afbeelding

 

De Bibliotheek van de Eerste Wereldoorlog

De meest bijzondere romans, verhalen, dagboeken en memoires worden vertaald en uitgegeven onder de noemer van De Bibliotheek van de Eerste Wereldoorlog. 

William March – Compagnie K 

Dalton Trumbo – Stiltewoorden  

Paul Alverdes – Het Fluitersvertrek 

Thomas Boyd - Door het koren

Francis Brett Young - Mars op Tanga

Jennifer Johnston - Witte zwanen, zwarte zwanen 

E.E.Cummings - De Enorme Zaal

Harry Oltheten - Dauw

De Oorlogsherinneringen van Frank Richards, 1914-1918 

James Hanley - De Duitse gevangene / Passie in het aangezicht van de dood

E.P.F.Lynch - Modder van de somme

Bob Latten - Poststempel Verdun

Fritz von Unruh - Offergang

R.H.Mottram - De Spaanse Hoeve
Meer lezen

Bestellingen:

U kunt bestellen door een e-mail naar de uitgeverij te sturen [info@dulce-et-decorum.nl]. U krijgt dan een e-mail terug met de betalingsgegevens. 

Een verslag als mitrailleurvuur

Piet van Die

Auteur: William March
Recensie over: Compagnie K. Bibliotheek van de Eerste Wereldoorlog deel 1 (Deventer 2008)De belangstelling voor de Eerste Wereldoorlog is nog altijd niet tanende. Integendeel, nu wij het jaar naderen waarin het 100 jaar geleden zal zijn dat deze - met name voor de soldaten - zo gruwelijke oorlog begon (in 1914) lijkt de belangstelling alleen maar toe te nemen. Niet alleen in de landen die destijds zelf strijdende partij waren, maar opvallend genoeg ook in het toen neutrale Nederland.

Teken daarvan is een serie boeken die in Nederland wordt uitgegeven onder de titel Bibliotheek van de Eerste Wereldoorlog. Ze worden op de markt gebracht door een uitgeverij met een naam die zelfs een directe verwijzing naar de Eerste Wereld oorlog is: Dulce et Decorum. Het is een verkorting van het Latijnse adagium dulce et decorum est pro patria mori – het is zoet en schoon om voor het vaderland te sterven. De bekende oorlogsdichter Wilfred Owen schreef er een bijtend gedicht over waarin hij de genoemde uitspraak ‘the old lie’ noemde. Het werd een van de bekendste antioorlogsgedichten die tijdens de Eerste Wereldoorlog werden geschreven. Voor wie het wil lezen: kijk op http://www.warpoetry.co.uk/owen1.html. De titel van dit gedicht voert de uitgeverij nu als naam. Dat is op zich al een statement!

De uitgeverij is ambitieus. Alleen al dit jaar verschijnen vier delen van de bibliotheek. Het eerste deel is een Amerikaanse roman die werd geschreven in 1933 door William March die zelf deelnam aan de oorlog. Amerika raakte pas op het einde bij deze oorlog betrokken, maar deze roman laat op indringende wijze zien dat in de korte periode tot aan de wapenstilstand ook Amerikaanse soldaten gruwelijke dingen meemaakten.

Het is een wonderlijk boek. Wonderlijk, want caleidoscopisch opgezet. Het telt vele korte hoofdstukken die telkens zijn geschreven vanuit het gezichtspunt van een van de manschappen van Compagnie K. Zo vormt zich met het staccato van een mitrailleurvuur een verhaal dat vertelt over een gruwelijke strijd waarin de menselijkheid dagelijks bittere nederlagen leed. Het is ook een eerlijk boek. Het toont hoe ook aan geallieerde zijde de menselijkheid met voeten werd getreden. Een belangrijk onderdeel van het boek is dat executie van Duitse krijgsgevangenen. Deze executie wordt beschreven vanuit verschillende gezichtspunten. Elk van de betrokkenen komt er over aan het woord. Op deze manier wordt getoond hoe verschillend de soldaten reageerden op dezelfde situatie en hoe zij die ervoeren.

Indringend is ook het hoofdstuk dat min of meer een stijlbreuk vormt: over een soldaat die bij uitzondering naamloos blijft. Door zijn ogen zien we hoe hij in het niemandsland tussen de loopgraven wordt neergeschoten en in het prikkeldraad blijft hangen. Hij bedenkt hoe straks zijn dood zal worden herdacht met triomfantelijke woorden over hoe hij zijn leven gaf voor een nobele zaak. ‘Die gedachte kan ik niet verdragen. Echt niet!,’ zegt hij tegen een Duitse soldaat die naar hem toe gekropen is, ‘Nooit meer wil ik marsmuziek horen en opgeblazen woorden. Ik wil op een plek begraven worden waar niemand me kan vinden.’ Daarop gooit hij zijn identificatieplaatje weg. Maar hij blijft praten. De Duitse soldaat maant hem tot stilte. ‘Maar ik kon niet meer stoppen. Ik spartelde in het draad en krijste schril.’ Daarop pakte de Duitse soldaat zijn pistool en deed wat de gewonde soldaat van hem wilde: hij schoot hem dood.

Ik kende al een aantal boeken geschreven door Engelse, Franse en Duitse frontsoldaten, maar las nog niet eerder een Amerikaans ooggetuigenverslag (want dat is het, ondanks dat het de naam ‘roman’ draagt). Maar de manier waarop March de angst en de waanzin en de ongehoorde wreedheid van deze gruwelijke oorlog in beeld brengt, is een indringende aanvulling op wat in andere boeken is te lezen. Met name de keuze voor een caleidoscopische vormgeving brengt de persoonlijke ervaringen van frontsoldaten op schokkende wijze in beeld. March brengt ook zichzelf in beeld: in de soldaat die met zijn bajonet een Duitse soldaat in het hoofd steekt. Het beeld heeft hem zijn leven lang achtervolgd.

Het boek van March laat ook en passant op aangrijpende wijze zien welke rol het christelijk geloof speelde in de loopgraven. Een van de frontsoldaten ziet in zijn waanzin Christus naar hem toekomen. ‘‘Zeg me wat ik moet doen,’ zei hij. ‘Zeg me wat ik moet doen, als je het weet tenminste!...’ Op dat moment begon ik te huilen, en Christus huilde ook en onze tranen mengden zich met de trage regen.’ En een andere soldaat denkt bij het zien van alle fakkels en vuurpijlen die ’s nachts worden afgeschoten aan de oneindigheid en aan de Schepper en aan hoe voor Hem deze oorlog net zo zinloos moet zijn. Maar je komt in het boek ook een kapitein tegen die zijn soldaten verplicht om ’s zondags naar de kerk te gaan. Het is uitgerekend dezelfde kapitein die opdracht gaf tot de genoemde executie. Om razend van te worden!

Over de Eerste Wereldoorlog is veel geschreven door de soldaten die zelf in de voorste linies vochten. Er is dan ook waarschijnlijk geen oorlog die zo direct en van binnenuit in beeld gebracht werd. Er is al veel gefilosofeerd over de vraag waarom juist deze oorlog zoveel dichters en schrijvers voortbracht. Eén van de redenen zou kunnen zijn dat zij het thuisfront, dat zich vaak geen voorstelling kon en wilde maken van de verschrikkingen, wilden wakker schudden. Die functie heeft deze literatuur nog altijd.  

Dulce et Decorum - Bibliotheek van de Eerste wereldoorlog nieuwsbrief

Blijft op de hoogte: